نصب پایتون در ویندوز — از صفر تا اولین اجرا

اگر می‌خواهید برنامه‌نویسی را با پایتون شروع کنید، اولین قدم نصب درست آن است — و بیشترِ مشکلاتی که مبتدی‌ها روز اول با آن‌ها روبه‌رو می‌شوند (مثل خطای «python is not recognized») دقیقاً از همین‌جا می‌آید. در این آموزش قدم‌به‌قدم پایتون را نصب می‌کنیم و اولین برنامه را اجرا می‌کنیم.

قدم اول: دانلود نسخه درست

به سایت رسمی python.org/downloads بروید و روی دکمه زرد Download Python کلیک کنید. همیشه از سایت رسمی دانلود کنید، نه سایت‌های واسطه — هم امن‌تر است و هم همیشه آخرین نسخه را می‌گیرید.

قدم دوم: مهم‌ترین تیک عمرتان را بزنید

نصب‌کننده را که باز کردید، قبل از کلیک روی Install Now پایین پنجره را نگاه کنید:

• تیک Add python.exe to PATH را حتماً بزنید ✅

این تیک به ویندوز می‌گوید دستور python را در هر پوشه‌ای بشناسد. اگر فراموشش کنید، به محض باز کردن ترمینال با این خطا روبه‌رو می‌شوید:

'python' is not recognized as an internal or external command

اگر قبلاً بدون این تیک نصب کرده‌اید، ساده‌ترین راه این است که نصب‌کننده را دوباره اجرا کنید، Modify را بزنید و در بخش Advanced Options گزینه «Add Python to environment variables» را فعال کنید.

قدم سوم: تست نصب

ترمینال را باز کنید (کلید Windows را بزنید، تایپ کنید cmd و Enter) و بنویسید:

python --version

اگر چیزی شبیه این دیدید، نصب موفق بوده:

Python 3.13.1

pip (نصب‌کننده پکیج‌های پایتون) هم خودکار نصب شده؛ با این دستور مطمئن شوید:

pip --version

قدم چهارم: اولین برنامه

یک پوشه برای تمرین‌هایتان بسازید، داخلش فایلی به اسم hello.py ایجاد کنید و این را بنویسید:

name = input("اسمت چیه؟ ")
print(f"سلام {name}! به دنیای پایتون خوش اومدی 🐍")

حالا در ترمینال، داخل همان پوشه:

python hello.py

برنامه اسمتان را می‌پرسد و سلام می‌کند — تبریک، شما الان برنامه‌نویس پایتون هستید!

نکته حرفه‌ای: از همین اول با محیط مجازی کار کنید

وقتی جلوتر بروید و پکیج نصب کنید، خیلی زود به تداخل نسخه‌ها می‌خورید. عادت طلایی این است که برای هر پروژه یک محیط مجازی بسازید — روشش را در راهنمای کامل محیط مجازی در پایتون نوشته‌ام.

تمرین

برنامه‌ای بنویسید که سال تولد را بپرسد و سن را حساب کند. راهنمایی: input همیشه متن برمی‌گرداند؛ با int() به عدد تبدیلش کنید.

---

اگر ترجیح می‌دهید مسیر یادگیری ساختاریافته با تمرین و پروژه واقعی داشته باشید، نگاهی به پکیج آموزش پایتون بیندازید — بیش از ۲۰ ساعت آموزش با ۳۰+ تمرین و ۳ پروژه کامل.